Groepsverzekering en verhuizen naar Frankrijk in 2027
Groepsverzekering na een verhuis naar Frankrijk? Het tarief van 7,5 % kan gelden onder voorwaarden. Lees de aandachtspunten voor pensioenkapitaal in 2027.
Een verhuis naar Frankrijk vóór de uitbetaling van een Belgische groepsverzekering kan de belasting op het pensioenkapitaal veranderen. Het Franse keuzetarief van 7,5 % is echter niet automatisch van toepassing: de fiscale woonplaats, de verdragskwalificatie en de voorwaarden van de uitkering moeten kloppen, afhankelijk van de individuele omstandigheden.
Dit artikel bespreekt een mogelijke uitbetaling in inkomstenjaar 2027; het rekenvoorbeeld is uitsluitend illustratief en de regels moeten voor het uitbetalingsjaar opnieuw worden gecontroleerd.
Waarom de fiscale woonplaats zo belangrijk is
Denk aan een werknemer die rond zijn pensionering van België naar Frankrijk verhuist en daarna zijn aanvullend pensioen ontvangt. De eerste vraag is niet hoeveel belasting de verzekeraar inhoudt, maar welk land het kapitaal volgens het toepasselijke belastingverdrag mag belasten.
Het verdrag van 1964 kent de belastingheffing over private pensioenen aan de woonstaat toe. Voor een eenmalig groepsverzekeringskapitaal moet ook de precieze verdragskwalificatie worden nagegaan. De toewijzing aan Frankrijk mag daarom niet uitsluitend worden afgeleid uit het Franse adres op de uitbetalingsfiche.
Voor een uitbetaling in 2027 moet vooraf worden bevestigd welk verdrag en welke bepalingen dan gelden. Een ondertekend nieuw verdrag is niet noodzakelijk al toepasselijk op de betrokken inkomsten.
Een adreswijziging volstaat niet
Fiscale emigratie wordt beoordeeld op basis van de werkelijke situatie. Waar woont u duurzaam? Waar bevindt zich uw gezinsleven? Welke woning blijft daadwerkelijk tot uw beschikking?
Wanneer beide landen u als inwoner beschouwen, bevat het verdrag van 1964 opeenvolgende criteria: het duurzame tehuis, het middelpunt van de levensbelangen, het gewoonlijke verblijf en de nationaliteit. Een Belgische woning behouden is dus een relevant feit, maar bewijst op zichzelf niet dat België noodzakelijk uw fiscale woonstaat blijft.
Een samenhangend dossier kan onder meer bevatten:
bewijs van de effectieve verhuis en van de bestemming van de vroegere woning;
het Belgische bewijs van uitschrijving;
documenten over de Franse hoofdverblijfplaats;
een Frans attest van fiscale woonplaats voor de relevante periode.
Bespreek vóór de uitbetaling met de pensioeninstelling welke bewijsstukken nodig zijn voor de verdragsbehandeling en een eventuele vrijstelling van Belgische bedrijfsvoorheffing.
Wanneer kan Frankrijk het tarief van 7,5 % toepassen?
Artikel 163 bis, II van de Code général des impôts voorziet onder voorwaarden in een optionele heffing van 7,5 % op een pensioenuitkering in kapitaal, na een forfaitaire aftrek van 10 %.
De begunstigde moet uitdrukkelijk en onherroepelijk voor dit regime kiezen. Onder meer de volgende punten zijn bepalend:
het kapitaal wordt niet in gespreide delen uitgekeerd;
de bijdragen voldeden tijdens de opbouw aan de vereisten inzake fiscale aftrekbaarheid of vrijstelling;
de uitkering kwalificeert voor het betrokken Franse regime.
Een Belgische groepsverzekering komt dus niet enkel wegens haar naam automatisch in aanmerking. Laat de financiering en de contractdocumenten beoordelen. Bij meerdere contracten moet bovendien worden nagegaan hoe de voorwaarde van niet-gespreide uitbetaling wordt toegepast; betalingen op dezelfde dag vormen op zichzelf geen garantie.
Zonder geldige keuze kan de belasting volgens het progressieve tarief spelen, eventueel met een toepasselijk mechanisme voor uitzonderlijke inkomsten. Welke behandeling voordelig is, vereist een berekening.
Rekenvoorbeeld van de Franse inkomstenbelasting
Veronderstel uitsluitend ter illustratie een voor het regime in aanmerking komend brutokapitaal van 300.000 euro.
De berekening is dan:
300.000 × 90 % × 7,5 % = 20.250 euro.
Dat is 6,75 % van het in dit voorbeeld gebruikte brutokapitaal. Het gaat alleen om de Franse inkomstenbelasting volgens deze hypothese, niet om de totale inhoudingen of het uiteindelijke nettokapitaal. De aan te geven grondslag en eventuele sociale bijdragen moeten afzonderlijk worden vastgesteld.
Wat als België het kapitaal belast?
Bij Belgische belastingheffing hangt het resultaat onder meer af van de leeftijd, de loopbaan, de effectieve activiteit en de oorsprong van de bijdragen.
Voor het werkgeversgedeelte kunnen, naargelang de wettelijke voorwaarden, tarieven zoals 16,5 % of het gunsttarief van 10 % relevant zijn. Voor het werknemersgedeelte is onder meer het onderscheid tussen bijdragen van vóór en vanaf 1993 van belang. Ook winstdeelnemingen, sociale inhoudingen en gemeentelijke opcentiemen beïnvloeden het resultaat.
Een betrouwbare vergelijking vereist daarom een uitsplitsing van de pensioeninstelling. Een vast Belgisch percentage toepassen op het volledige brutokapitaal kan een vertekend beeld geven.
Sociale bijdragen moet u apart beoordelen
Een belastingverdrag over inkomstenbelastingen lost de socialezekerheidsvragen niet automatisch op. De Belgische standaardinhoudingen omvatten onder meer een RIZIV-bijdrage van 3,55 % en een solidariteitsbijdrage, waarvan de uiteindelijke berekening kan verschillen van de inhouding bij uitbetaling.
De FSMA vermeldt voor uitbetalingen na 1 juli 2027 bovendien een bijkomende solidariteitsbijdrage van 2 % op het deel van de gezamenlijke aanvullende pensioenen boven 150.000 euro. Laat bij een uitbetaling rond deze datum de precieze toepassing bevestigen.
Bij wonen in Frankrijk hangt de beoordeling ook af van het land dat verantwoordelijk is voor uw ziekteverzekering. Een S1-registratie kan hierbij relevant zijn. Trek uit een verhuis op zichzelf geen conclusie over een vrijstelling van Belgische bijdragen of Franse sociale heffingen: laat beide afzonderlijk controleren.
Wat regelt u voor het overgangsjaar?
Stem de effectieve verhuis, de pensioenaanvang en de contractuele uitbetaling op elkaar af. De datum waarop een kapitaal opeisbaar wordt, kan niet zomaar vrij worden gekozen.
Vraag tijdig de Belgische vertrekformaliteiten en de bijzondere aangifte op. Ook na het vertrek kunnen Belgische inkomsten nog een aangifte als niet-inwoner vereisen. In Frankrijk moeten de inkomsten vanaf de vestiging, het buitenlandse kapitaal en eventuele buitenlandse rekeningen correct worden verwerkt.
De analyse van resterend loon, periodieke pensioenen en eventuele huurinkomsten staat naast die van het kapitaal. Ze mogen niet zonder meer dezelfde fiscale behandeling krijgen. Controleer voor inkomstenjaar 2027 ook de definitieve aangifteformulieren en termijnen voor de aangiften in 2028.
Veelgestelde vragen
Is uitschrijven in België voldoende om Frans fiscaal inwoner te worden?
Nee. De werkelijke woon- en leefsituatie en, bij dubbele residentie, de verdragscriteria zijn doorslaggevend. De uitschrijving is een bewijsstuk, geen vervanging van die beoordeling.
Betaal ik in Frankrijk altijd 6,75 % op mijn groepsverzekering?
Nee. Dat percentage volgt rekenkundig uit 7,5 % na een aftrek van 10 %, uitsluitend wanneer het regime en de gebruikte grondslag toepasselijk zijn. Sociale bijdragen zijn daarin niet inbegrepen.
Kan ik verschillende groepsverzekeringen zonder risico tegelijk laten betalen?
Niet automatisch. Laat per contract de voorwaarden en de Franse beoordeling van een niet-gespreide uitbetaling controleren.
Verdwijnt de Belgische inhouding zodra ik verhuis?
Niet vanzelf. De pensioeninstelling heeft bewijsstukken nodig, en sociale inhoudingen moeten apart van de inkomstenbelasting worden beoordeeld.
Is vroeger met pensioen gaan om een bijdrage te vermijden altijd voordelig?
Nee. Een andere pensioendatum kan ook het loon, het wettelijk pensioen en de uitbetaling beïnvloeden. Vergelijk het volledige netto-effect en de wettelijke mogelijkheden.
Bronnen
Dubbelbelastingverdrag België-Frankrijk van 1964, Nederlandse tekst.
Légifrance — Artikel 163 bis van de Code général des impôts.
Dit artikel beschrijft een algemeen fiscaal kader en is geen persoonlijk advies. Regels kunnen jaarlijks veranderen; de behandeling hangt af van de precieze situatie en de bepalingen die voor het betrokken inkomstenjaar gelden.
Nood aan fiscaal advies op maat van uw situatie?
Hebt u een gelijkaardige situatie? BeFiscal heeft al dossiers zoals dit behandeld. Voor een schriftelijke fiscale analyse op maat van uw eigen cijfers en situatie klikt u op de chatknop ‘Stel uw vraag’ rechts op deze pagina: onze assistent neemt het over, verzamelt de nodige informatie en begeleidt u tot uw persoonlijke schriftelijke analyse.